Polasaí Bí Cineálta Scoil Bhríde chun Iompraíocht Bhulaíochta a Chosc agus Dul i nGleic léi

Ghlac Bord Bainistíochta Scoil Bhríde an polasaí seo a leanas chun iompraíocht bhulaíochta a chosc agus dul i ngleic léi.

Comhlíonann an polasaí seo go hiomlán ceanglais Bí Cineálta: Nósanna imeachta chun Iompraíocht Bhulaíochta a Chosc agus Dul i nGleic léi do Bhunscoileanna agus d’Iarbhunscoileanna 2024.

Aithníonn an Bord Bainistíochta go gcuireann iompraíocht bhulaíochta as do chearta an linbh mar a leagtar amach i gCoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe um Chearta an Linbh. Tá freagracht orainn go léir, mar phobal scoile, oibriú le chéile chun iompraíocht bhulaíochta a chosc agus dul i ngleic léi agus chun déileáil leis an tionchar diúltach a bhíonn ag iompraíocht bhulaíochta.

Táimid tiomanta do chinntiú go gcoinnítear gach scoláire a fhreastalaíonn ar ár scoil saor ó dhíobháil agus go bhfuil folláine ár scoláirí chun tosaigh i ngach rud atá á dhéanamh againn. Aithnímid an tionchar diúltach a d’fhéadfadh a bheith ag iompraíocht bhulaíochta ar shaol ár scoláirí agus táimid tiomanta go hiomlán d’iompraíocht bhulaíochta a chosc agus dul i ngleic léi.

Deimhnímid go ndéanfaimid, i gcomhréir lenár n­oibleagáidí faoi reachtaíocht

chomhionannais, gach beart atá indéanta de réir réasúin chun ciapadh scoláirí nó baill foirne a chosc ar aon cheann de na naoi bhforas a shonraítear: inscne, stádas sibhialta, stádas clainne, claonadh gnéasach, reiligiún, aois, míchumas, cine agus a bheith mar bhall den Lucht Siúil.

Sainmhíniú ar an mbulaíocht

Is éard is bulaíocht ann ná iompar spriocdhírithe, ar líne nó as líne, a dhéanann díobháil.

Is féidir leis an dochar a dhéantar a bheith fisiciúil, sóisialta agus/nó mothúchánach ó thaobh nádúr de agus is féidir leis tionchar buan a bheith aige ar an pháiste a fhulaingíonn an t-iompar.

Déantar iompar bulaíochta arís agus arís eile le himeacht ama agus baineann sé le héagothroime cumhachta i gcaidrimh idir beirt nó grúpaí daoine sa tsochaí. Is iompar atá ann d’aon ghnó agus nach dteastaíonn. Ní iompar de thaisme nó meargánta é.

Is féidir leis an dochar a bheith:

➢ Fisiciúil (m.sh.: gortú pearsanta, damáiste do réadmhaoin nó cailleadh maoine)

➢Sóisialta: (m.sh.: tarraingt siar, uaigneas, eisiamh)

➢ Mothúchánach: (m.sh. féinmheas íseal, dúlagar, imní)

• Ní iompar bulaíochta é cás aonuaire d’iompar diúltach i leith dalta. Mar sin féin, is féidir teachtaireacht ghortaithe amháin a phostáiltear ar na meáin shóisialta a mheas mar iompar bulaíochta toisc go bhféadfadh sé a bheith le feiceáil ag lucht éisteachta leathan agus go bhfuil an-dóchúlacht ann go roinnfear í go minic agus mar sin iompróidh sí arís agus arís eile.

Iompar nach iompar bulaíochta é:

Más fíor an díobháil a dhéantar arís agus arís eile don dalta atá ag fulaingt den iompar, ach nach bhfuil sé beartaithe ag an dalta eile, ní bulaíocht é seo, ach, rud atá tábhachtach, ní mór díriú air faoi chód iompair na scoile.

D’fhéadfadh deacrachtaí cumarsáide sóisialta a bheith ag roinnt daltaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu a d’fhéadfadh a gcuid riachtanas a chur in iúl trí iompar a d’fhéadfadh díobháil a dhéanamh dóibh féin nó do dhaoine eile. Tá sé tábhachtach a thabhairt faoi deara nach bhfuil na hiompraíochtaí seo d’aon ghnó nó pleanáilte, ach i gcásanna áirithe, is freagairt uathoibríoch iad nach féidir leo a rialú.

Ní bhreathnaítear ar easaontas idir daltaí mar bhulaíocht ach amháin má dhéantar iarracht d’aon ghnó agus arís agus arís eile chun anacair a chur faoi deara, eisiamh nó neamhshuim a chruthú do dhaoine eile.

Cineálacha Bulaíocht:

Tá go leor cineálacha éagsúla iompair bulaíochta ann. Ina measc seo tá bulaíocht a dhíriú ar dhuine atá dírithe ar na nithe seo a leanas: míchumas, cumas eisceachtúil, féiniúlacht inscne, LGBTQ+ , cuma fhisiciúil, ciníochas, stádas bochtaineachta, féiniúlacht reiligiúnach, gnéasachas agus gnéaschiapadh. Ní liosta uileghabhálach é seo.

Is féidir le bulaíocht a bheith: Díreach:

• Fisiciúil: daltaí ag brú, ag stealladh, ag polladh, ag ciceáil, ag piocadh agus ag tuisliú. Ionsaí fisiciúil. Scriosadh maoine pearsanta.
• Briathartha: glaoch leanúnach ar ainmneacha a mhaslaíonn, a dhéanann náiriú ar an mac léinn – d’fhéadfadh sé seo tagairt a dhéanamh do chuma fhisiciúil, éadaí, inscne, blas, cumas acadúil, cine nó bunús eitneach.
• Scríofa: Nótaí maslacha a scríobh in áiteanna poiblí, nótaí nó líníochtaí a rith faoin dalta.
• Sracadh: nuair a fhaightear rud éigin trí fhórsa nó trí bhagairtí

 

Is féidir le bulaíocht a bheith: Indíreach:

• Eisiamh: nuair a dhéantar mac léinn a leithlisiú d’aon ghnó agus arís agus arís eile, nó go ndéanann mac léinn nó grúpa mac léinn neamhaird air nó di.
• Gaolmhar: Nuair a dhiúltaítear nó go mbaintear an bonn d’iarrachtaí dalta cairdeas a dhéanamh le piaraí arís agus arís eile, is féidir le bagairtí, gothaí neamhbhriathartha, gossip mailíseach, ráflaí a scaipeadh, cóireáil chiúin agus ionramháil grúpaí cairde srl.

Iompar bulaíochta ar líne:

Déantar an chibearbhulaíocht trí théacs, teachtaireachtaí díreacha/teachtaireachtaí meandracha, ardáin na meán sóisialta, ríomhphost, aipeanna, suíomhanna cearrbhachais digiteacha, consóil chearrbhachais, seomraí comhrá agus teicneolaíochtaí eile ar líne. Féadfaidh sé seo a bheith san áireamh:

• Teachtaireachtaí nó íomhánna maslacha nó maslacha nó imeaglaithe a sheoladh nó a roinnt trí bhealaí ar líne mar a luadh thuas.
• Faisnéis atá pearsanta, príobháideach nó íogair a phostáil gan toiliú.
• Próifílí bréige a dhéanamh agus/nó páirt a ghlacadh iontu ar líonra sóisialta chun daoine eile a phearsanú agus/nó a náiriú.
• Eisiamh/cuir isteach ar rochtain dhalta ar ghrúpaí comhrá ar líne/rochtain ar chuntais/ó chluiche ar líne

Mír A: Forbairt/ athbhreithniú ar ár bpolasaí Bí Cineálta chun iompraíocht bhulaíochta a chosc agus dul I ngleic leí.

Tugadh deis do gach ball dár bpobal scoile ionchur a bheith acu i bhforbairt/athbhreithniú an pholasaí seo.

	Dáta an chomhairliúcháin	Modh comhairliúcháin
Foireann na Scoile	24/4/25	Suirbhé Cruinniú/ Leath lá /Powerpoint agus plé/ Físeáin
Scoláirí	25/4/25	Suirbhé na bpáistí Tionól/ Plé/ Caint sna ranganna
Tuismitheoirí	04/06/25	Suirbhé na dtuismitheoirí
Bord Bainistíochta	12/06/25	Cruinniú Bord Bainistíochta
Pobal na scoile i gcoitinne (de réir mar is cuí mar shampla tiománaithe bus)	04/6/25	Rúnaí/ Tiomanaí Bus/ Airíoch Scoile
An dáta ar faomhadh an polasaí: 10ú Meitheamh 2025
An dáta is déanaí a ndearnadh athbhreithniú ar an bpolasaí: 12ú Meitheamh 2026

Mír B: Iompraíocht Bhulaíochta a chosc

 

Leagtar amach sa mhír seo na straitéisí coisctheacha a úsáidfidh an scoil. Ina measc sin tá straitéisí atá dírithe go sonrach ar iompraíocht bhulaíochta ar líne a chosc, iompraíocht bhulaíochta homafóbaí agus trasfhóbaí, iompraíocht bulaíochta ciníche, iompraíocht bulaíochta gnéasaí agus ciapadh gnéasach de réir mar is cuí. (Féach Caibidil 5 de ghnásanna Bí Cineálta).

Cultúr agus Timpeallacht:

Déanaimid ár ndícheall:

• Cultúr scoile a chruthú ina bhfuil iompar bulaíochta do-ghlactha agus cur chuige comhsheasmhach chun aghaidh a thabhairt ar iompar bulaíochta.
• Tuismitheoirí a bheith páirteach mar chomhpháirtithe gníomhacha i gcothú timpeallachta nach nglactar le hiompar bulaíochta.
• Tacú leis an smaoineamh gur timpeallacht insinte í ár scoil.
• Coincheap duine fásta iontaofa a chur chun cinn – nasc slán sábháilte – cé is ceart a insint.
• Spásanna sábháilte a chruthú i bhfoirgneamh agus clóis na scoile – infheictheacht
• Saothar ealaíne agus comharthaí a ionchorprú chun ár luachanna scoile a chur chun cinn – cairt scoile a chruthú a chuireann cearta chun cinn – comhionannas, cuimsiú agus meas.
• Mothú muintearas a spreagadh le húinéireacht ar a spás féin trí ealaín agus cruthaitheacht.
• Cultúr agus atmaisféar dhearfach scoile a chothú a:

1. fháiltíonn roimh dhifríocht agus éagsúlacht agus bunaithe ar uilechuimsitheacht;
2. spreagann daltaí chun teagmhais iompraíochta bulaíochta a nochtadh agus a phlé i dtimpeallacht neamh-bhagrach; agus
3. Caidreamh measúil phobal na scoile a chothú;

 

Is iad seo a leanas na bealaí ina n-oibrímid chun na spriocanna seo a bhaint amach:

• Cuirtear baill foirne ar an eolas faoin gcur chuige aonfhoirmeach a chaithfidh muid a ghlacadh chun gach tuairisc bulaíochta a láimhseáil – dáiltear é seo ar an bhfoireann agus taispeántar cóip ar chlár fógraí an tSeomra Foirne chun go mbeidh sé éasca teacht air freisin.
• Gníomhaíochtaí na seachtaine Frithbhulaíochta ar nós obair bhaile Random Kindness, Déanamh póstaer, déanamh mana, srl.
• Cúntóirí clós súgartha – tugann mic léinn sna hardranganna tacaíocht do ranganna níos óige ar an gclós chun cabhrú le cluichí agus le hidirghníomhaíochtaí dearfacha. Feighlithe ag am lóin freisin.
• Cruthaíodh Beartas Frithbhulaíochta a Thacaíonn le Leanaí le hionchur ó dhaltaí agus ó thuismitheoirí agus déantar é a dháileadh ar thuismitheoirí, ar pháistí agus ar an bhfoireann lena phlé. Imlíníonn an polasaí seo bealaí éagsúla le hinsint.
• Faigheann tuismitheoirí eolas uaireanta maidir le heolas úsáideach ar Fhrithbhulaíocht.
• Bígí slán agus tá ceachtanna OSPS a dhíríonn ar iompraíocht dhearfach mar chuid d’ábhar curaclaim i ngach rang.
• Maoirseacht agus monatóireacht éifeachtach ar dhaltaí.
• Cairt ranga agus scoile a fhorbairt chomh maith le clár fógraí chun cineáltas a chothú agus freagracht a chothú i measc na ndaltaí.

Curaclam ( teagasc agus foghlaim)

Déanaimid ár ndícheall:

• Teagasc a sholáthar agus foghlaim atá comhoibríoch agus measúil a chothú, a chothaíonn cuimsiú agus meas ar an éagsúlacht.
• Comhthuiscint a léiriú ar cad is bulaíocht ann agus ar a tionchar. Bealaí ina n-oibrímid chun é seo a bhaint amach:
• Ábhar OSPS agus OCG a mhúineadh a chothaíonn folláine agus féinmhuinín na scoláirí chomh maith le freagracht phearsanta as a n-iompraíocht agus a ngníomhartha féin a chothú.
• Iompar measúil i leith comhghleacaithe, daltaí agus cuairteoirí a mhúnlú inár dtimpeallacht scoile.

 

Is féidir le gníomhaíochtaí curaclaim agus seach-churaclaim cabhrú le braistint féinfhiúntais, oibriú le chéile, cuimsiú agus meas a fhorbairt.

• Tugtar deiseanna rialta do na scoláirí oibriú i ngrúpaí beaga le piaraí, rud a chuideoidh leo mothú ceangail, muintearas agus comhbhá a chothú.
• Aitheantas dár ndaonra scoile éagsúil – éagsúlacht agus cultúr inár scoil a cheiliúradh trí ealaín, taispeántais, grianghraif, imeachtaí idirnáisiúnta.
• Cur i bhfeidhm straitéisí oideachais agus coisc (lena n-áirítear bearta ardaithe feasachta):

1. ionbhá, meas agus athléimneacht a chothú sna daltaí; agus
2. aghaidh a thabhairt go sainráite ar shaincheisteanna na cibearbhulaíochta agus na bulaíochta féiniúlacht-bhunaithe, go háirithe an bhulaíocht homafóbach agus thrasfóbach.

• Tacaíochtaí don fhoireann;

Taifeadadh comhsheasmhach, imscrúdú agus obair leantach ar iompar bulaíochta (lena n-áirítear úsáid a bhaint as straitéisí idirghabhála seanbhunaithe); agus

Measúnú leanúnach ar éifeachtacht an bheartais frithbhulaíochta

Polasaí agus pleanáil

Is é an aidhm atá le polasaí Bí Cinealta Scoil Naomh Bríd

• Feasacht a ardú i measc lucht bainistíochta na scoile, múinteoirí, daltaí, tuismitheoirí/caomhnóirí ar bhulaíocht mar chineál iompair do-ghlactha.
• Éiteas scoile a chur chun cinn a spreagann leanaí chun teagmhais iompraíochta bulaíochta a nochtadh agus a phlé.
• Bearta maoirseachta agus monatóireachta cuí a chinntiú trína gcoimeádtar gach réimse de ghníomhaíocht na scoile faoi bhreathnóireacht.
• Nósanna imeachta a fhorbairt chun teagmhais iompraíochta bulaíochta a nótáil, a imscrúdú agus déileáil leo.
• Clár tacaíochta a chur i bhfeidhm dóibh siúd atá buailte ag iompar bulaíochta agus dóibh siúd a bhfuil baint acu le hiompar bulaíochta.
• Oibriú le gníomhaireachtaí cuí chun dul i ngleic le gach cineál bulaíochta agus chun iompar frithbhulaíochta a chur chun cinn.

Tacaíonn an Beartas um Úsáid Inghlactha, an Beartas Maoirseachta, an Polasaí Oideachais Speisialta agus an Cód Iompair le cur i bhfeidhm an pholasaí Bí Cineálta.

Tá ceannaireacht éifeachtach mar phríomhchuid leis an bPríomhoide agus an Leas Príomhoide (DLP & DDLP) agus dhírigh gach meánbhainistíocht ar thacú le cur i bhfeidhm an pholasaí seo.

Caidrimh agus Comhpháirtíochtaí

• Tacaítear le naisc idirphearsanta trí raon struchtúr foirmiúil agus neamhfhoirmiúil ar nós ár gcumann tuismitheoirí, ár mbus siúil, ár mbus rothaíochta, ár gcoistí agus grúpaí mac léinn éagsúla agus iolracha.
• Tionscnaimh fheasachta atá oiriúnach d’aois agus a chur ar bun a spreagann na mic léinn i bhféachaint ar a n-iompraíocht féin – ag cothú gníomhartha cineálta agus cairdis, a bheith ina gcabhair ghníomhach do dhaoine eile agus ag féachaint ar chúiseanna agus tionchar na bulaíochta le linn ceachtanna OSPS.
• Ceardlanna agus seimineáir a reáchtáil do mhic léinn, don fhoireann agus do thuismitheoirí chun feasacht a ardú ar thionchar na bulaíochta.
• Piarmheantóireacht agus tacaíocht piaraí a spreagadh
• Tacú le rannpháirtíocht ghníomhach na ndaltaí i saol na scoile agus rannpháirtíocht ghníomhach na dtuismitheoirí i saol na scoile freisin.
• Tuismitheoirí agus mic léinn a spreagadh chun rannchuidiú go gníomhach le Beartas Frithbhulaíochta a Thacaíonn le Leanaí le go mbeidh siad ina rannpháirtithe gníomhacha i gcur chun cinn agus i bplé bealaí úsáideacha chun iompar bulaíochta a aithint agus a laghdú agus béim a chur ar nósanna imeachta agus conas déileáil leis má tharlaíonn sé.

 

Tá na polasaithe maoirseachta agus monatóireachta a leanas i bhfeidhm ag an scoil chun iompraíocht bhulaíochta a chosc agus dul i ngleic léi. (Féach Caibidil 5 de ghnásanna Bí Cineálta) Cibearbhulaíocht a Chosc, Bulaíocht Homafóbach/Trasfóbach, Bulaíocht chiníoch, Cosc ar chiapadh gnéasach. Chomh maith leis na straitéisí thuasluaite, tá na nithe seo a leanas i bhfeidhm ag an scoil chun bulaíocht a chosc agus aghaidh a thabhairt uirthi: • Déanann an fhoireann iarracht i gcónaí na daltaí a spreagadh chun meas a léiriú ar a chéile. • Curaclam OSPS a chur i bhfeidhm. • Cothaítear féinmheas dearfach i measc na ndaltaí trí dhifríochtaí aonair a cheiliúradh, trí dhea-iompraíocht a aithint agus trí dheiseanna ratha a sholáthar. • Áirítear le Beartas na Meán Digiteach foghlaim faoi iompar freagrach ar líne agus saoránacht dhigiteach. D’fhorbair AUP freisin don teicneolaíocht inár scoil. • Déantar polasaí frithbhulaíochta na scoile a phlé go rialta leis na daltaí. • Bíonn an fhoireann ar an airdeall go háirithe maidir le monatóireacht a dhéanamh ar dhaltaí a mheastar a bheith i mbaol bulaíochta/bulaíochta. • Déantar gach eachtra bulaíochta a nochtar a fhiosrú go críochnúil agus go comhsheasmhach trí leanúint leis an nós imeachta ceart mar atá leagtha amach don fhoireann agus taifeadta ar Aladdin ag baint úsáide as an teimpléad chuige seo. • Múscailt feasachta ar fud na scoile ar gach gné den bhulaíocht, maoirseacht agus monatóireacht ar sheomraí ranga,tailte na scoile, turais scoile agus gníomhaíochtaí seach-churaclaim. • Rannpháirtíocht na ndaltaí i gcur le timpeallacht shábháilte scoile e.g. Seachtain cineálta/frithbhulaíochta, agus gníomhaíochtaí eile a d’fhéadfadh cabhrú le daltaí agus cultúr piarmheasa agus tacaíochta a spreagadh. • Cinntigh go bhfuil a fhios ag na daltaí cé ba cheart dóibh a insint agus conas a insint. • Cinntigh go dtuigeann lucht féachana an tábhacht a bhaineann le insint má fheiceann siad nó má tá a fhios acu go bhfuil bulaíocht ar siúl. • Déan tagairt d’iompraíocht chuí ar líne agus gléasanna á n-úsáid agus i gceachtanna OSPS. • Imeachtaí nó ábhar sábháilteachta ar líne a chur chun cinn do thuismitheoirí • Liosta na dtacaíochtaí atá in úsáid sa scoil faoi láthair agus sainaithint tacaíochtaí eile atá ar fáil don scoil e.g. www.tacklebullying.ie, www.antibullyingcentre.ie fuse, www.webwise.ie • Fillteán acmhainní comhroinnte chun an bhulaíocht a theagasc lena n-áirítear ceachtanna ó na láithreáin ghréasáin thuas – tiomántán Google roinnte do gach múinteoir. • Dúshlán a thabhairt do steiréitíopaí inscne – rannpháirtíocht chomhionann gach duine. Aitheantas comhionann. • Feasacht a ardú ar thionchar iompar bulaíochta homafóbach agus spreagadh a thabhairt do dhaltaí labhairt suas nuair a fheiceann siad iompar homafóbach. • Cultúr a chothú ina ndéantar an éagsúlacht a cheiliúradh agus ina bhfeiceann na scoláirí iad féin i dtimpeallacht na scoile. • Samhaltú ar iompar measúil ag gach ball foirne beag beann ar ghnéas. • A chinntiú go mbíonn na deiseanna céanna ag gach scoláire dul i mbun gníomhaíochtaí scoile beag beann ar ghnéas. • A shoiléiriú go bhfuil cur chuige neamhfhulaingthe ag ár scoil maidir le gnéaschiapadh de chineál ar bith le polasaí infheidhmithe – Féach an Cód Iompair.

 

Mír C: Ag dul i ngleic le hIompraíocht Bhulaíochta

Seo a leanas an múinteoir/na múinteoirí atá freagrach as dul i ngleic le hiompraíocht bhulaíochta: Na Múinteoirí Ranga.

• Déanfaidh an múinteoir ranga maoirsiú ar thaifead tuairiscí bulaíochta do dhaltaí ina rang – áirítear leis seo úsáid a bhaint as na treoirlínte um nósanna imeachta chun tuairiscí bulaíochta a fhiosrú agus iompar bulaíochta a thaifeadadh ar an bhfoirm cheart ar Aladdin.
• Déanfaidh an DDLP obair leantach tar éis fiche lá le fiosrú an bhfuil deireadh leis an bhulaíocht.
• Beidh gach ball foirne airdeallach ar iompar bulaíochta.
• Cuirfidh an Príomhoide an Bord Bainistíochta ar an eolas maidir le teagmhais bhulaíochta.

 

Nuair a tharlaíonn iompar bulaíochta, déanfaidh an scoil:

> a chinntiú go n-éistfear leis an dalta atá faoi iompar bulaíochta agus go gcuirfear ar a suaimhneas é

> iarracht a dhéanamh príobháideacht na ndaoine atá i gceist

> déan gach comhrá go híogair

> aois agus cumas na ndaoine atá i gceist a mheas

> éist le tuairimí an dalta a bhfuil an iompar bulaíochta aige/aici maidir leis an mbealach is fearr le dul i ngleic leis an gcás

> beart a dhéanamh go tráthúil

> tuismitheoirí a chur ar an eolas faoi na daoine a bhfuil baint acu leis.

 

Is iad seo a leanas na céimeanna a ghlacfaidh an scoil le fáil amach an raibh iompraíocht bhulaíochta á déanamh, na cuir chuige a glacfar chun dul i ngleic leis an iompraíocht bhulaíochta agus athbhreithniú a dhéanamh ar dhul chun cinn (féach Caibidil 6 de ghnásanna Bí Cineálta): Is iad seo a leanas nósanna imeachta na scoile chun iompar bulaíochta a imscrúdú, a leanúint agus a thaifeadadh agus na straitéisí idirghabhála seanbhunaithe a úsáideann an scoil chun déileáil le cásanna bulaíochta: • Cé nach mór don ‘Múinteoir(í) Ábhartha’ gach tuairisc, lena n-áirítear tuairiscí gan ainm ar an mbulaíocht, a fhiosrú agus déileáil leo, úsáidfidh an ‘Múinteoir(í) Ábhartha’ a mbreithiúnas gairmiúil maidir leis na taifid atá le coinneáil ar na tuairiscí seo, na gníomhartha a rinneadh agus aon phlé leo siúd a bhí páirteach ina leith. • Má shuíonn an ‘Múinteoir(í) Ábhartha’ gur tharla bulaíocht, ní mór don ‘Múinteoir(í) Ábhartha’ taifid scríofa cuí a choinneáil a chabhróidh lena (h)iarrachtaí na saincheisteanna a réiteach agus caidrimh na bpáirtithe lena mbaineann a athbhunú, chomh fada agus is féidir. • Ní mór don ‘Múinteoir(í) Ábhartha’ an eachtra bulaíochta a thaifeadadh ar chóras bainistíochta faisnéise na scoile (Aladdin) trí Tuairisc Iompraíochta Líomhainte Bulaíocht a chur le comhad an dalta ábhartha a bheidh le feiceáil ar chomhaid na ndaltaí eile go léir atá ainmnithe. Caithfidh an ‘Múinteoir Ábhartha’ an Príomhoide a chur ar an eolas. Is í an phríomhaidhm le himscrúdú agus déileáil le bulaíocht ná aon cheisteanna a réiteach agus caidrimh na bpáirtithe lena mbaineann a athbhunú chomh fada agus is féidir (seachas an milleán a chionroinnt). Agus é seo san áireamh tá nósanna imeachta na scoile mar a leanas: • Agus iad ag fiosrú agus ag déileáil le bulaíocht, déanfaidh an múinteoir/na múinteoirí ac(h)uid breithiúnas chun a chinneadh ar tharla bulaíocht, cén cineál a tharla agus conas is fearr an cás a réiteach. • Ní mór don ‘Múinteoir(í) Ábhartha’ gach tuairisc, lena n-áirítear tuairiscí gan ainm ar bhulaíocht, a fhiosrú agus déileáil leo. Ar an mbealach sin gheobhaidh na daltaí muinín san ‘insint’. Tá an fachtóir muiníne seo ríthábhachtach. Ba chóir a chur in iúl go soiléir do gach dalta nach mbreathnaítear ar chásanna bulaíochta a bheith ag insint scéalta ach go bhfuil siad ag iompar go freagrach • Spreagtar baill foirne neamhtheagaisc ar nós rúnaithe, CRSanna, feighlithe agus glantóirí chun aon teagmhas iompraíochta bulaíochta a chonaic siad nó a luaitear leo a thuairisciú don Mhúinteoir Ranga. • Ba chóir do mhúinteoirí cur chuige réitithe fadhbanna suaimhneach neamh-mhothúchánach a ghlacadh agus iad ag déileáil le heachtraí iompraíochta líomhnaithe bulaíochta arna dtuairisciú ag daltaí, baill foirne nó tuismitheoirí. • Nuair a chuirtear ar an eolas é faoi eachtra líomhnaithe bulaíochta, cuirfidh an múinteoir atá ag déileáil leis an tuairisc agallamh ar an íospartach/na híospartaigh ar dtús agus pléifidh sé/sí na mothúcháin a d’fhulaing an t-íospartach/na híospartaigh mar gheall ar an iompar bulaíochta. • Déanfar imscrúduithe tosaigh ar bhulaíocht sa rang nuair is féidir ach b’fhearr go ndéanfaí roinnt eachtraí a fhiosrú lasmuigh den seomra ranga chun príobháideacht gach duine atá i gceist a chinntiú. • Agus iad ag déanamh anailíse ar eachtraí iompraíochta bulaíochta ba chóir don ‘Múinteoir(í) Ábhartha’ freagraí a lorg maidir le cad, cá háit, cé, cathain agus cén fáth. Ba chóir é seo a dhéanamh ar bhealach bréan, ag tabhairt eiseamláir chun déileáil go héifeachtach le coinbhleacht ar bhealach neamhionsaitheach. • Má bhíonn grúpa i gceist ba chóir agallamh a chur ar gach ball ina aonar ar dtús. Ina dhiaidh sin, ba chóir bualadh le gach duine atá páirteach mar ghrúpa. Ag an gcruinniú grúpa, ba chóir go n-iarrfaí ar gach ball cuntas a thabhairt ar an méid a tharla lena chinntiú go bhfuil gach duine sa ghrúpa soiléir faoi ráitis a chéile. • Ba chóir tacaíocht a thabhairt do gach ball den ghrúpa trí na brúnna a d’fhéadfadh a bheith orthu ó bhaill eile an ghrúpa tar éis agallaimh leis an múinteoir. • Sa chás go bhfuil an ‘Múinteoir(í) Ábhartha’ tar éis a chinneadh go bhfuil dalta gafa le hiompar bulaíochta, ba chóir a chur in iúl go soiléir dó/di conas atá sé/sí ag sárú polasaí frithbhulaíochta na scoile agus ba chóir iarrachtaí a dhéanamh féachaint chuige/chuici dearcadh an dalta a bhfuil an bhulaíocht á déanamh air/uirthi a fheiceáil. • Ní chuireann an ‘Múinteoir Ábhartha’ an milleán ach ba chóir dó/di iarracht a dhéanamh chun an cás a fheiceáil ó thaobh an dalta a bhfuil bulaíocht á déanamh air/uirthi. Leagann sé/sí béim ar nach é an rún pionós a ghearradh ar dhéantóirí ach labhairt leo, a mhíniú cé chomh díobhálach agus chomh díobhálach atá an bhulaíocht agus gealltanas a lorg go stopfar í. Má tá an gealltanas sin le teacht agus má thugtar onóir dó ní bheidh aon phionós agus sin deireadh leis an scéal. • Nuair a chríochnaítear imscrúdú agus/nó nuair a réitítear cás bulaíochta, críochnóidh an ‘Múinteoir Ábhartha’ tuairisc ina mbeidh torthaí an imscrúdaithe, an straitéis ar glacadh léi agus toradh na hidirghabhála, chomh maith le haon fhaisnéis ábhartha eile. Is féidir é seo a thaifeadadh ar Aladdin faoin gcluaisín Bi Cinealta, agus comhad “Tuarascáil Iompraíochta Bulaíocht Líomhainte” a uaslódáil. • Má roghnaíonn dalta leanúint leis an iompar bulaíochta, ní féidir é seo a mheas mar tharlú aon uaire a thuilleadh. Sa chás seo déanfar teagmháil le tuismitheoir(í)/caomhnóir(í). Ba chóir go dtabharfadh an scoil deis do thuismitheoirí plé a dhéanamh ar bhealaí inar féidir leo na gníomhartha atá á ndéanamh ag an scoil agus na tacaíochtaí don dalta a threisiú nó tacú leo. • Is féidir cruinnithe leantacha leis na páirtithe ábhartha a eagrú ar leithligh d’fhonn iad a thabhairt le chéile níos déanaí má bhíonn an dalta a ndearnadh bulaíocht air/uirthi réidh agus sásta. • Ag brath ar thromchúis na bulaíochta bainfear úsáid as cuid d’Idirghabhálacha Tacaíochta Leibhéal 2 nó iad go léir (Féach Cód Iompraíochta na Scoile). • Gearrfar smachtbhannaí mar thoradh ar eachtraí iompraíochta bulaíochta arís agus arís eile. Beidh smachtbhannaí den sórt sin i gcomhréir le tromchúis an iompair bulaíochta. Ní mór a chur in iúl go soiléir do gach duine a bhfuil baint acu leis (gach grúpa daltaí 12 agus tuismitheoirí) in aon chás ina bhfuil gá le smachtbhannaí araíonachta gur ábhar príobháideach é seo idir an dalta atá á chur ar a smacht, at(h)uismitheoirí agus an scoil. • Sa chás nach bhfuil tuismitheoir sásta gur dhéileáil an scoil le cás bulaíochta de réir na nósanna imeachta seo, ní mór an tuismitheoir a chur ar aghaidh chuig nós imeachta gearán na scoile. • Sa chás go bhfuil nósanna imeachta gearáin na scoile ídithe ag tuismitheoir agus nach bhfuil siad sásta go fóill, ní mór don scoil a gcearta a chur in iúl do thuismitheoirí maidir leis na cearta atá acu gearán a dhéanamh leis an Ombudsman do Leanaí. • Coimeádfaidh an Scoil cúram don íospartach thar am. Déanfar é seo trí labhairt leis an leanbh roinnt seachtainí i ndiaidh na heachtra chun a leas leanúnach a sheiceáil. Rachfar i gcomhairle le tuismitheoirí an linbh freisin. • Má dhéanann leanbh tuairisc ar bhulaíocht, ach go n-iarrann sé/sí nach bhfuil aon rud le déanamh faoi, tacóidh an múinteoir ábhartha leis an bpáiste mar is cuí chun iniúchadh a dhéanamh ar an gcaoi a ndéileálfar leis go híogair agus conas is féidir tuismitheoirí a chur ar an eolas. Má dhéanann tuismitheoir amhlaidh, ní mór dóibh a chur in iúl i scríbhinn nach dteastaíonn uathu aon ghníomh breise a dhéanamh, ach mar sin féin, d’fhéadfadh go measfaidh an scoil go bhfuil gá fós le himscrúdú agus láimhseáil chuí.

 

Bainfidh an scoil úsáid as na cuir chuige seo a leanas chun tacú leo siúd a ndéanfar bulaíocht orthu, iad siúd a bheidh mar fhinné agus iad siúd a léireoidh iompraíocht bhulaíochta (féach Caibidil 6 de ghnásanna Bí Cineálta): Tá cur chuige scoile uile i gceist le clár tacaíochta na scoile chun oibriú le daltaí a bhfuil tionchar ag an mbulaíocht orthu. Mar gheall ar chastacht iompar bulaíochta, ní oibríonn aon chlár idirghabhála/tacaíochta amháin i ngach cás. • Tacú le daltaí a bhfuil Bulaíocht orthu: – Deireadh a chur leis an iompar bulaíochta, – Meas a chothú ar dhaltaí a ndéantar bulaíocht orthu agus ar gach dalta, – Ionbhá níos fearr a chothú i leith daltaí a ndéantar bulaíocht orthu agus tacaíocht a thabhairt dóibh, – A chur in iúl go soiléir nach bhfuil an bhulaíocht an locht ar an dalta ar a bhfuil sé dírithe, trí chláir mhúscailte feasachta bliantúla, – A chur in iúl go soiléir nach bhfuil an bhulaíocht ar an dalta ar a ndírítear an locht trí na daoine atá freagrach a aithint go tapa agus cásanna bulaíochta a réiteach go tapa, – Áiseanna dóthanacha comhairleoireachta a chur ar fáil do dhaltaí a bhfuil sé de dhíth orthu in am (faoi réir maoiniú a bheith ar fáil) – Cabhrú le daltaí a bhfuil bulaíocht orthu a bhféinmhuinín a ardú trína spreagadh le bheith páirteach i ngníomhaíochtaí a chuidíonn le cairdis agus scileanna sóisialta a fhorbairt (m.sh. rannpháirtíocht in obair ghrúpa sa rang agus i ngníomhaíochtaí seach-churaclaim grúpa nó foirne le linn nó tar éis na scoile). Ag tacú le daltaí Bulaíocht: – A dhéanamh soiléir nach gcuirtear an milleán nó an pionós ar dhaltaí a dhéanann athchóiriú ar bhulaíocht agus go bhfaigheann siad ‘bileog glan,’. – A chur in iúl go soiléir go bhfuil bulaíocht á dhéanamh ar dhaltaí leasaithe ag déanamh an rud ceart agus onórach agus moladh a thabhairt dóibh as seo, – Áiseanna leordhóthanacha comhairleoireachta a chur ar fáil chun cabhrú leo siúd a bhfuil sé de dhíth orthu bealaí eile a fhoghlaim chun a gcuid riachtanas a shásamh seachas cearta daoine eile a shárú, – Cabhrú leo siúd ar gá dóibh a bhféinmhuinín a ardú trí iad a spreagadh le bheith páirteach i ngníomhaíochtaí a fhorbraíonn cairdis agus scileanna sóisialta (m.sh. rannpháirtíocht in obair ghrúpa sa rang agus i ngníomhaíochtaí seach-churaclaim grúpa nó foirne le linn nó tar éis na scoile). – Straitéisí foghlama a úsáid ar fud na scoile agus an churaclaim chun cuidiú le mothúcháin féinfhiúntais na ndaltaí a fheabhsú, – Agus muid ag déileáil le hiompraíocht dhiúltach i gcoitinne, múinteoirí agus tuismitheoirí a spreagadh chun díriú ar an iompar, é a dhúshlánú agus a cheartú agus tacaíocht á tabhairt don leanbh, – Agus muid ag déileáil le hiompar bulaíochta ag iarraidh réiteach a fháil agus tús úr a thairiscint le ‘bileog glan’ gan aon mhilleán mar mhalairt ar ghealltanas athchóirithe a choinneáil.

Déanfar gach iompraíocht bhulaíochta a thaifeadadh. San áireamh ansin beidh an cineál iompraíochta, cá háit agus cathain a tharla sé, agus dáta na teagmhála le scoláirí agus tuismitheoirí. Déanfar na gníomhaíochtaí agus na tacaíochtaí comhaontaithe chun dul i ngleic le hiompraíocht bhulaíochtaa dhoiciméadú. Más ábhar imní í an iompraíocht bhulaíochta maidir le cosaint leanaí déileálfar leis an gceist gan mhoill de réir Nósanna imeachta um Chumhdach Leanaí do Bhunscoileanna agus d’Iar-bhunscoileanna.

Mír D: Maoirseacht

Cuirfidh an príomhoide uasdátú ar iompraíocht bhulaíochta i láthair ag gach cruinniú den Bhord Bainistíochta. San áireamh san uasdátú seo beidh líon na n­eachtraí iompraíochta bulaíochta a tuairiscíodh ón gcruinniú deireanach, líon na n­eachtraí leanúnacha agus líon iomlán na n­eachtraí ó thús na scoilbhliana. Sa chás gur tharla eachtraí iompraíochta bulaíochta, cuirfidh an príomhoide uasdátú ó bhéal ar fáil freisin lena n­áirítear nuair is ábhartha, eolas a bhaineann le treochtaí agus patrúin a aithníodh, straitéisí a úsáideadh chun dul i ngleic leis an iompraíocht bhulaíochta agus aon straitéisí níos leithne chun iompraíocht bhulaíochta a chosc agus dul i ngleic léi. Níl eolas pearsanta ná aitheantais san uasdátú seo. Féach Caibidil 7 de ghnásanna Bí Cineálta.

Tá an polasaí seo ar fáil do phobal na scoile ar shuíomh gréasáin na scoile agus ina chóip chrua ach é a iarraidh. Tá leagan den pholasaí seo atá in oiriúint do scoláirí ar taispeáint sa scoil agus tá sé ar fáil freisin ar ár suíomh gréasáin agus ina chóip chrua ach é a iarraidh.

Déanfar an polasaí seo agus a chur i bhfeidhm a athbhreithniú ar bhonn bliantúil nó a luaithe agus is féidir tar éis athrú ábhartha a bheith ann in aon ábhar dá dtagraíonn an polasaí seo.

 

Sínithe: Seosamh Ó Ducháin Dáta: 12/o6/ 2025
(Cathaoirleach an Bhoird Bainistíochta)

Sínithe: Nóirín Uí Dhomhnaill Dáta:12/06/2025

(Príomhoide)